واعظ، دادستان، سیاست‌مدار

برگرفته از کتاب دوباره فکرکن (Think again)

▫️ دو دهه پیش بود که همکارم فیل تتلاک، نکتۀ عجیبی را کشف کرد. در حین اندیشه و تکلم، غالباً ذهنیتِ سه حرفۀ متفاوت را به‌کار می‌گیریم: واعظ‌ها، دادستان‌ها و سیاستمدارها. در هر کدام از این طرز فکر، هویت بخصوصی را می‌پذیریم و مجموعۀ مجزایی از ابزارها را به‌کار می‌گیریم.

▫️ وقتی باورهای مقدسمان در معرض خطر باشند، واعظ می‌شویم: موعظه‌هایی ارائه می‌دهیم که حافظ و مروج ایده‌آل‌هایمان باشند.

▫️وقتی نقصان‌های استدلال دیگران را کشف کنیم، طرز فکر یک دادستان را اتخاذ می‌کنیم: استدلال‌هایی را گردآوری می‌کنیم که با اثبات اشتباهات طرف مقابل، پرونده را پیروز شویم.

▫️ وقتی خواهان جلب نظر مخاطبان باشیم، طرز فکر سیاست‌مدار را در پیش می‌گیریم: کمپین تشکیل می‌دهیم و لابی می‌کنیم تا نظر مثبت رای‌دهندگان را جلب کنیم.

▫️ نکتۀ خطرناک اینجاست که آن‌قدر درگیر موعظه برای اثبات حقانیت، بازپرسی دیگران برای اثبات اشتباهات آن‌ها و سیاسی‌بازی برای جلب پشتیبانی می‌شویم که زحمت تجدیدنظر راجع به دیدگاه‌هایمان را به خود نمی‌دهیم.